Type Rating AS350 (Airbus H125), szkolenie na typ śmigłowca

AS350 to jeden z najczęściej spotykanych jednosilnikowych śmigłowców turbinowych, dziś produkowany jako Airbus H125. Uprawnienie na ten typ prowadzi do maszyny, która pracuje z ładunkiem na podwieszeniu, wozi pasażerów i lata wysoko w górach. Kurs prowadzimy w ośrodku EASA ATO na lotnisku Radom-Piastów, na własnym śmigłowcu tego typu.

Do czego lata się AS350 i komu przyda się ten typ

AS350 zaprojektowano do pracy. Tym typem wozi się ładunek na podwieszeniu przy budowie linii energetycznych i montażu urządzeń na dachach, lata się do zadań gaśniczych, patroluje linie przesyłowe, obsługuje loty pasażerskie i widokowe nad terenem górzystym. Zapas mocy i wysoki pułap zawisu sprawiają, że maszyna pracuje tam, gdzie helikopter tłokowy kończy możliwości: wysoko, w upale i przy pełnym obciążeniu.

Po uprawnienie na ten typ sięgają piloci myślący o pracy u operatora usług lotniczych, właściciele maszyn z tej rodziny oraz posiadacze PPL(H), którzy chcą przesiąść się z tłoka na turbinę. Warunek wejścia jest jeden: ważna licencja pilota śmigłowcowego. Osoba bez licencji zaczyna od PPL(H) i dopiero potem wraca po type rating.

Jeśli wcześniej nie latałeś na turbinie, najwięcej uwagi pochłonie praca z silnikiem i pilnowanie jego ograniczeń. Sam pilotaż jest przewidywalny, AS350 dobrze się prowadzi. Różnica siedzi w rozruchu, kontroli parametrów i w zachowaniu maszyny przy dużej masie oraz wysokiej temperaturze.

Czego uczy część teoretyczna

Teoria dotyczy wyłącznie tego śmigłowca i jego dokumentacji. Omawiamy płatowiec, układ sterowania, trzyłopatowy wirnik nośny, przekładnię główną oraz instalacje paliwową, elektryczną i hydrauliczną. Najdłuższy blok zajmuje zespół napędowy: rozruch, kontrola temperatury i obrotów, limity czasowe zakresów mocy, postępowanie przy problemie z silnikiem.

Osobno przerabiamy osiągi i planowanie lotu, czyli wykresy z instrukcji użytkowania w locie, masę i wyważenie oraz ocenę możliwości zawisu przy danej temperaturze i wysokości. Przy turbinie ta wiedza rozstrzyga, czy w lipcowe popołudnie warto startować z konkretnej łąki.

Do tego dochodzą procedury awaryjne: autorotacja, awaria hydrauliki, pożar, utrata skuteczności śmigła ogonowego. Każdą z nich przechodzimy najpierw na ziemi.

Loty szkolne i egzamin praktyczny

Praktyka zaczyna się od oswojenia z maszyną: przegląd przedlotowy, rozruch, zawis, krąg nadlotniskowy. Dalej lądowania w terenie przygodnym, loty z większą masą, strome i płaskie podejścia oraz symulowane sytuacje awaryjne z autorotacją włącznie. Cały kurs latasz na naszym AS350, a pozostałe helikoptery ośrodka opisaliśmy na stronie Flota.

Szkolenie kończy egzamin praktyczny z egzaminatorem uprawnionym na ten typ. Sprawdza on przygotowanie naziemne, znajomość ograniczeń i dokumentacji, a potem lot według ustalonego zakresu zadań. Liczy się powtarzalność, praca z listą kontrolną i reakcja na sytuacje niestandardowe. Uprawnienie wpisuje do licencji urząd lotnictwa cywilnego i dopiero ten wpis pozwala latać na typie samodzielnie.

Co daje uprawnienie na AS350 w praktyce

Wpis AS350 w licencji obejmuje całą rodzinę tych helikopterów, ze starszymi wersjami B i B2 oraz dzisiejszym H125. Maszyny tego typu są w Europie szeroko eksploatowane przez operatorów usług lotniczych, więc uprawnienie zwiększa liczbę miejsc, w których możesz usiąść za sterami.

Zakres tego, co wolno ci robić, wynika jednak z licencji, nie z typu. Z PPL(H) polatasz prywatnie, bez wynagrodzenia, do lotów zarobkowych potrzebujesz CPL(H). Operator rzadko zatrudnia pilota bez uprawnienia na typ, który eksploatuje, dlatego type rating na AS350 bywa kolejnym krokiem zaraz po licencji zawodowej.

Co przesądza o rachunku za turbinę

O koszcie decyduje przede wszystkim liczba godzin przelatanych na AS350, bo godzina śmigłowca turbinowego jest w eksploatacji wyraźnie droższa od godziny maszyny tłokowej. Pilot z nalotem na turbinie zwykle potrzebuje mniej lotów niż ktoś, kto przesiada się prosto z Robinsona. Do tego dochodzi opłata egzaminacyjna oraz urzędowa za wpis uprawnienia do licencji.

Jak długo ważne jest uprawnienie

Uprawnienie na typ śmigłowca jest ważne rok. Wznawia się je kontrolą umiejętności z egzaminatorem w ciągu trzech miesięcy przed końcem ważności, a przy jednosilnikowych helikopterach dochodzi wymagany nalot na tym typie.

Gdy uprawnienie wygaśnie, nic nie przepada, ale powrót wymaga szkolenia odświeżającego w ATO i ponownego sprawdzenia umiejętności.

Program szkolenia

• , część teoretyczna oraz praktyczna zgodnie z zatwierdzonym programem szkolenia ATO
• , budowa płatowca, układ sterowania, wirnik nośny i śmigło ogonowe
• , instalacje pokładowe: paliwowa, elektryczna, hydrauliczna, przekładnia główna
• , zespół napędowy: rozruch, kontrola parametrów, ograniczenia i zakresy mocy
• , osiągi, masa i wyważenie, planowanie lotu na podstawie instrukcji użytkowania w locie
• , procedury normalne, nietypowe i awaryjne, w tym autorotacja
• , loty z instruktorem: zawis, krąg, podejścia strome i płaskie, lądowania w terenie przygodnym
• , przygotowanie do egzaminu i egzamin praktyczny na typ z egzaminatorem

Po zdanym egzaminie pilot uzyskuje wpis uprawnienia na typ AS350 do licencji, ważny rok i wznawiany kontrolą umiejętności.

Najczęstsze pytania

Czy AS350 i Airbus H125 to ten sam śmigłowiec?

To ta sama rodzina maszyn. H125 to obecna nazwa handlowa najnowszej wersji AS350, a w licencji pilota nadal figuruje wpis AS350. Jedno uprawnienie obejmuje więc starsze egzemplarze i nowe helikoptery spod marki Airbus.

Ile trwa szkolenie na typ AS350?

Zakres teorii i lotów wynika z zatwierdzonego programu ATO dla tego typu. Przy intensywnej pracy kurs da się zamknąć w kilku dniach, o ile pogoda i dostępność maszyny na to pozwolą.

Czy mogę zrobić type rating AS350 zaraz po PPL(H)?

Tak, licencja PPL(H) wystarczy. Samo uprawnienie nie daje jednak prawa do lotów zarobkowych, do tego potrzebna jest CPL(H). Jeśli planujesz latać zawodowo, ustal kolejność kursów wcześniej, żeby nie wznawiać uprawnienia, zanim zdążysz z niego skorzystać.

Czy potrzebuję doświadczenia na śmigłowcu turbinowym?

Nie. Kurs wprowadza w specyfikę turbiny od podstaw. Jeżeli latałeś dotąd wyłącznie na maszynach tłokowych, więcej czasu poświęcimy rozruchowi, kontroli parametrów silnika i liczeniu osiągów.

Ile kosztuje szkolenie na AS350?

Cenę liczymy indywidualnie. Punktem wyjścia jest liczba godzin lotu na AS350, jakiej realnie będziesz potrzebował, a ta zależy od twojego nalotu i od tego, czy masz już za sobą loty na turbinie. Napisz, ile masz godzin i na jakich typach, a odeślemy wycenę z rozpisanymi pozycjami.