FI(H): kurs instruktora śmigłowcowego
Uprawnienie instruktorskie FI(H) pozwala prowadzić szkolenie innych pilotów śmigłowcowych i podpisywać się pod ich postępami. Kurs realizujemy w ośrodku EASA ATO na lotnisku Radom-Piastów, na własnych helikopterach. Poniżej wymagania wstępne, program, przebieg egzaminu i koszty.
Na czym polega praca instruktora i co zmienia w niej FI(H)
Instruktor nie lata za ucznia. Siedzi obok, patrzy na jego ręce i nogi, odzywa się w momencie, w którym jedno zdanie jeszcze coś zmienia, i wie, kiedy przejąć stery. Do tego trzeba umieć rozłożyć manewr na części, które da się pokazać i nazwać.
Kurs FI(H) zmienia w licencji jedną rzecz: po wpisie uprawnienia możesz szkolić. Reszta to przebudowa nawyków. Przez lata latałeś tak, żeby wyszło dobrze, a teraz masz latać tak, żeby ktoś obok rozumiał, dlaczego wyszło dobrze, i potrafił to powtórzyć sam.
Kto może wejść na kurs
Part-FCL dopuszcza dwie ścieżki: licencję zawodową CPL(H) albo licencję PPL(H) uzupełnioną o zdany egzamin teoretyczny do licencji zawodowej. W obu przypadkach liczy się nalot, co do zasady co najmniej 250 godzin na śmigłowcach, oraz nalot dowódcy, którego wymiar zależy od posiadanej licencji.
Przed kursem odbywasz lot kwalifikacyjny. Sprawdzamy na nim, czy pilotaż jest na tyle poukładany, żeby na szkoleniu skupiać się na uczeniu, a nie na poprawianiu własnej techniki. Ten lot jest też podstawą planu i wyceny.
Co obejmuje szkolenie
Program dzieli się na teorię i 30 godzin szkolenia praktycznego w powietrzu. Sporą część zajęć zajmuje metodyka nauczania: jak człowiek uczy się czynności ruchowych, jak stawiać cel lekcji, jak poprawiać błąd bez zniechęcania ucznia. Wracasz też do przedmiotów PPL(H) i uczysz się je wykładać, co jest inną umiejętnością niż sama ich znajomość.
W powietrzu zmieniasz rolę. Zamiast wykonywać manewr, pokazujesz go i komentujesz na głos, tak żeby uczeń rozumiał, co dzieje się z drążkiem, mocą i pedałami. Uczysz się prowadzić odprawę przed lotem i omówienie po locie. Osobno ćwiczysz to, co dla instruktora najtrudniejsze: autorotacje, symulowane awarie i wyjścia z nietypowych położeń, w które wprowadził maszynę ktoś inny.
Jak wygląda nauka w Radomiu
Loty w Radomiu planujemy elastycznie, bo kurs instruktorski robi się zwykle obok pracy. W trybie intensywnym i przy dobrej pogodzie część praktyczna zamyka się w kilku tygodniach, w rozkładzie weekendowym rozciąga na kilka miesięcy.
Część praktyczną wykonujesz na typie, na który masz uprawnienia i na którym potem będziesz szkolić uczniów. Szkolimy na tłokowych Cabri G2 i R44 oraz turbinowych R66 i AS350, a pozostałe helikoptery z naszej floty opisujemy na stronie Flota.
Egzamin i uprawnienia po kursie
Kurs kończy egzamin kompetencyjny przed egzaminatorem instruktorskim. Nie sprawdza on samego pilotażu. Prowadzisz długą odprawę teoretyczną z wylosowanego tematu, potem lecisz w roli instruktora, a egzaminator wciela się w ucznia i popełnia błędy, na które musisz zareagować. Na koniec omawiasz lot i odpowiadasz na pytania z metodyki.
Po wpisaniu uprawnienia do licencji szkolisz do PPL(H) i na uprawnienia na typ śmigłowca jednosilnikowego, a przy własnych odpowiednich kwalifikacjach także do uprawnienia VFR Noc. Przez pierwszy okres ważności uprawnienia FI są ograniczone i pracujesz pod nadzorem wyznaczonego instruktora. Szkolenie kandydatów do CPL(H) wymaga dodatkowego nalotu instruktorskiego.
Co realnie decyduje o rachunku za kurs instruktorski
W kursie instruktorskim typ helikoptera jest w zasadzie przesądzony, bo lecisz na tym, na co masz uprawnienia i na czym potem będziesz uczyć. O rachunku decyduje więc głównie to, czy 30 godzin programu wystarczy, czy po dłuższej przerwie w lataniu dochodzą loty na odświeżenie techniki, oraz koszt egzaminu kompetencyjnego, który obejmuje także długą odprawę teoretyczną z egzaminatorem. Do tego dochodzą zajęcia teoretyczne, opłaty urzędowe za wpis uprawnienia i badania lotniczo-lekarskie.
Program szkolenia
- lot kwalifikacyjny przed kursem, na jego podstawie powstaje plan i wycena
- szkolenie teoretyczne zgodne z zatwierdzonym programem FI(H)
- metodyka nauczania: budowa lekcji, psychologia uczenia się, ocena postępów ucznia
- nauka wykładania przedmiotów PPL(H): prawo lotnicze, meteorologia, nawigacja, osiągi
- odprawa przed lotem, omówienie po locie, przygotowanie konspektów
- 30 godzin szkolenia praktycznego, w tym pokazy manewrów z komentarzem instruktorskim
- korygowanie typowych błędów kursanta i bezpieczne przejmowanie sterów
- autorotacje, symulowane awarie i nietypowe położenia w roli instruktora
- przygotowanie do egzaminu kompetencyjnego
Po zdanym egzaminie i wpisie FI(H) do licencji prowadzisz szkolenie w ośrodku EASA ATO, przez pierwszy okres pod nadzorem wyznaczonego instruktora.
Najczęstsze pytania
- Ile trwa kurs instruktora FI(H)?
- Część praktyczna to 30 godzin w powietrzu, do tego teoria i przygotowanie konspektów. W trybie intensywnym kurs zamyka się w kilku tygodniach, w weekendowym rozkłada na kilka miesięcy.
- Czy muszę mieć CPL(H), żeby zostać instruktorem śmigłowcowym?
- Nie, na kurs wejdzie też pilot z PPL(H), ale musi mieć zdaną teorię do licencji zawodowej i wyższy nalot dowódcy. Przed zapisem sprawdzamy książkę lotów i mówimy wprost, czego brakuje.
- Co mogę szkolić po zdobyciu uprawnienia FI(H)?
- Prowadzisz szkolenia do licencji PPL(H) i na uprawnienia na typ śmigłowca jednosilnikowego, a przy własnych kwalifikacjach także do VFR Noc. Szkolenie do CPL(H) wymaga dodatkowego doświadczenia instruktorskiego.
- Na jakim helikopterze odbywa się szkolenie instruktorskie?
- Na typie, na który masz uprawnienia i na którym będziesz potem szkolić uczniów. Szkolenia i uprawnienia na typ prowadzimy na tłokowych Cabri G2 i R44 oraz turbinowych R66 i AS350. Typ ustalamy przed startem kursu.
- Ile kosztuje kurs FI(H)?
- Na rachunek składa się 30 godzin w powietrzu na twoim typie, ewentualne loty dodatkowe po przerwie w lataniu, zajęcia z metodyki oraz egzamin kompetencyjny z opłatami urzędowymi za wpis uprawnienia. Liczby podajemy po locie kwalifikacyjnym.
- Czy uprawnienie instruktorskie jest bezterminowe?
- Nie, FI(H) wpisuje się do licencji na określony czas i trzeba je wznawiać. Wznowienie opiera się na prowadzonym szkoleniu, seminarium odświeżającym i sprawdzianie kompetencji, zgodnie z aktualnymi przepisami.
